Badania – Fzentrum

Konkurs – Projekty badawcze młodych naukowców 2022

fzentrum — Thu, 31 Mar 2022 18:08:38 +0000

Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej ogłasza konkurs na realizację projektów badawczych prowadzonych przez młodych naukowców, w tym doktorantów i studentów. Do udziału w nim zapraszamy wszystkich, w których obszarze zainteresowań pojawiają się kwestie związane z przeszłością, współczesnością lub przyszłością Niemców w Polsce. Szczegółowe informacje znajdą Państwo w załącznikach.

Pliki do pobrania:
1. Ogłoszenie
2. Regulamin
3. Formularz zgłoszeniowy

Mniejszość Niemiecka w Polsce wobec tranzycji i transformacji ustrojowej po 1990/1991 roku

fzentrum — Wed, 23 Mar 2022 10:19:51 +0000

Planowany okres realizacji: 2020-2022

Kierownik: prof. dr hab. Krzysztof Zuba

Zespół:
prof. Krzysztof Zuba
dr Marek Mazurkiewicz
dr Michał Niebylski
mgr Katarzyna Kownacka.

O projekcie:

Celem projektu jest zbadanie oraz przedstawienie roli mniejszości niemieckiej w procesach budowy demokracji w Polsce po 1989 r. Uaktywnienie się na masową skalę mniejszości niemieckiej w Polsce (przede wszystkim na Śląsku Opolskim), zbiegło się z pierwszym okresem transformacji (względnie tranzycji). Harmonijne – zasadniczo pozbawione konfliktów – włączenie się mniejszości niemieckiej w proces budowy państwa demokratycznego, społeczeństwa obywatelskiego oraz podstaw samorządności, tworzy płaszczyznę do gruntownej analizy roli mniejszości w całokształcie zachodzących ówcześnie zmian.

Zawarty w tytule projektu stosunek mniejszości niemieckiej do transformacji ustrojowej opracowywany jest w ujęciu szerokim, zasadniczą rolę odgrywają przy tym następujące, dopełniające się zagadnienia:

– kształtowanie się instytucji i procedur demokratycznych w Polsce,
– powstawanie nowych wzorców zachowań i norm partycypacji,
– stosunek mniejszości niemieckiej do zmian ustrojowych;
– czynny udział mniejszości niemieckiej w procesach demokratyzacji i konsolidacji demokracji;
– stosunek otoczenia społeczno-politycznego do mniejszości niemieckiej w okresie transformacji.

W wymiarze szczegółowym projekt zakłada badania w zakresie dziesięciu wyodrębnionych bloków tematycznych, które otworzą drogę do ujęcia efektów podjętych eksploracji w formie spójnej, całościowej syntezy. Zasadniczą rolę odgrywają przy tym następujące zagadnienia:
1) mniejszość narodowa jako komponent demokratycznego społeczeństwa;
2) aktorzy państwowi i społeczni wobec powstawania i rozwoju struktur MN;
3) MN wobec przemian politycznych w okresie tranzycji;
4) rola MN w transformacji ekonomicznej regionu;
5) MN w wyborach do rad gmin;
6) MN a demokracja na szczeblu lokalnym;
7) MN w wyborach do parlamentu oraz aktywność reprezentacji parlamentarnej MN;
8) MN i jej wkład w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego;
9) MN a proces integracji europejskiej;
10) MN i dyplomacja publiczna w kształtowaniu relacji polsko-niemieckich.

Opis archiwalny:

Mniejszość Niemiecka w Polsce wobec tranzycji i transformacji ustrojowej po 1990/1991 roku

Migracje transgraniczne na Górnym Śląsku w latach 1921–1939 a międzywojenny problem mniejszości narodowych

fzentrum — Mon, 28 Feb 2022 14:42:09 +0000

Podmiot realizujący: Instytut Śląski w Opolu

Planowany okres realizacji: 2020-2022

Kierownik: dr Bernard Linek

Zespół:
dr Dawid Keller
dr Bernard Linek
mgr Dawid Smolorz
dr Mirosław Węcki

Opis projektu:

Celem badawczym projektu jest analiza historyczna przebiegu i skutków społecznych zjawisk migracyjnych („międzyśląskich”, polsko-niemieckich, regionalnych) na podzielonym Górnym Śląsku oraz określenie ich znaczenia i funkcji dla odrębnych pamięci kulturowych mieszkańców regionu w kontekście funkcjonowania obu mniejszości. Przedmiotem badań są kwestie formalne i organizacyjne (umowy międzynarodowe, szczególnie polsko-niemieckie), konteksty polityczne (wpływ migracji na politykę władz państwowych i regionalnych) oraz statystyczne (weryfikacja dotychczasowych ustaleń). Stają się one jednocześnie punktem wyjścia do dwóch studiów przypadku (Hindenburg/Zabrze i powiat rybnicki), opisujących lokalny przebieg wymienionych zjawisk migracyjnych i ich wpływ na postawy różnych grup społecznych. Osobny charakter ma subprojekt pamięciowy, przybliżający różne formy powstawania pamięci o zjawiskach materialnych i niematerialnych, związanych z migracją, ponadto podejmujący próbę określenia znaczenia omawianej problematyki dla współczesnych mieszkańców Górnego Śląska.

Opis archiwalny:

Migracje transgraniczne na Górnym Śląsku w latach 1921–1939 a międzywojenny problem mniejszości narodowych

Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 r. Polityka – własność – pamięć i tożsamość

fzentrum — Wed, 23 Feb 2022 15:05:47 +0000

Podmiot realizujący: Instytut Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego

Planowany okres realizacji: 2022-2023

Kierownik: dr hab. Olgierd Kiec, prof. UZ

Zespół naukowy:

prof. dr hab. Olgierd Kiec

mgr Michał P. Wiśniewski

dr hab. Katarzyna Krzysztofek-Strzała

dr Wojciech Sławiński

mgr Mateusz Szłapka

O projekcie:

Z uwagi na wieloaspektowy charakter zagadnień związanych z dziedzictwem niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 r., zadania projektowe realizowane są przez interdyscyplinarny zespół naukowy, stosujący narzędzia badawcze z zakresu prawa, politologii, historii, religioznawstwa, historii sztuki, antropologii kultury i socjologii. Narrację wiodącą projektu kształtuje jednak przede wszystkim polityka pamięci (w tym polityka historyczna i polityka tożsamościowa) w ujęciu ogólnokrajowym i regionalnym. Ponadto do zadań zespołu badawczego należy przeprowadzenie prac dokumentacyjnych i studiów szczegółowych, obejmujących wybrane miasta i regiony. Co się tyczy odniesień terytorialnych, w pierwszej fazie przeprowadzonych eksploracji dotyczyły one Wielkopolski, Pomorza Nadwiślańskiego oraz Ziemi Lubuskiej, zaś w dalszych etapach realizacji projektu będą one oscylować wokół wybranych zagadnień odnoszących się do tzw. Ziem Odzyskanych.

W ramach projektu opracowane zostaną następujące zagadnienia:

– znaczenie niemieckiego protestantyzmu w polityce wyznaniowej i narodowościowej państwa polskiego po 1945 r.,

– Kościoły ewangelickie w Polsce wobec Niemiec, Niemców i niemieckiego protestantyzmu,

– prawne aspekty mienia „poewangelickiego” i „poniemieckiego”,

– funkcjonowanie zborów niemieckich (oficjalnie „zborów niepolskich”) w materiałach zgromadzonych przez Służbę Bezpieczeństwa (akta duszpasterzy),

– niematerialna spuścizna niemieckiego protestantyzmu w polityce pamięci (względnie polityce tożsamościowej) miast i regionów w Polsce,

– obiekty sakralne, cmentarze, archiwa i biblioteki a lokalna polityka pamięci.

Opis archiwalny:

Dziedzictwo niemieckiego protestantyzmu w Polsce po 1945 r. Polityka – własność – pamięć i tożsamość